Metale ciężkie w glebie, wodzie i żywności
Rozróżnij szybki przesiew terenowy XRF od laboratoryjnych oznaczeń ICP, AAS i AFS — według próbki, pierwiastków i wymaganej czułości.
Badanie gleby, wody i żywności wymaga różnych procedur pobrania oraz przygotowania próbek. Aparaturę dobiera się do oznaczanych pierwiastków, ich stężeń i celu wyniku: rozpoznania terenowego, kontroli procesu lub badania według określonej procedury.
Nie istnieje jedna granica oznaczalności wspólna dla wszystkich matryc i technik. Możliwości metody trzeba ocenić dla danego materiału, przygotowania i programu analitycznego.
Która metoda do jakiej próbki?
- Gleba i szybkie rozpoznanie zanieczyszczeń: ręczny EXPLORER 9000 do przesiewu metali metodą XRF, z GPS do lokalizacji wyników. Wilgotność, uziarnienie i jednorodność wpływają na ocenę wyniku.
- Pierwiastki śladowe w przygotowanej próbce wody, gleby lub żywności: ICP-MS2000; o przydatności decydują m.in. roztwarzanie, interferencje i wymagane stężenia.
- Wybrane oznaczenia, np. rtęci, arsenu lub selenu: AFS200 przy odpowiedniej procedurze przygotowania i generowania sygnału.
Przesiew a wynik wymagany procedurą
Terenowy XRF pomaga wytypować miejsca i próbki do dalszej analizy. Nie należy automatycznie przenosić tej możliwości na śladowe oznaczenia w wodzie pitnej lub żywności. Przy wynikach wymaganych procedurą trzeba potwierdzić reprezentatywność próbki, przygotowanie, kalibrację i kontrolę jakości.
Do oznaczania związków organicznych stosuje się odrębne techniki, np. GC-MS i LC-MS. Metody pomiaru pierwiastków nie identyfikują automatycznie ich form chemicznych ani wszystkich związków zawierających dany pierwiastek.
Odrębne zadania monitoringu obejmują pomiary wody (MW-3000P) i lotnych związków organicznych w powietrzu (VOC-3000). Zakres oznaczeń zależy od konfiguracji; nie są to uniwersalne zamienniki wszystkich badań metali w wodzie lub żywności.
Przykłady aparatury do przesiewu i laboratorium
xrf
EXPLORER 9000
Przenośny (ręczny) analizator XRF metali ciężkich w glebie — pomiar in situ zanieczyszczeń (Hg, Cd, Pb, As, Cu, Zn, Ni i innych) z GPS do mapowania i wsparcia rekultywacji.
- Oznaczanie metali ciężkich w glebie: Hg, Cd, Pb, As, Cu, Zn, Ni, Co, V, Cr, Mn
- Pomiar in situ — inwentaryzacja, reakcja kryzysowa i monitoring rekultywacji
- Wbudowany GPS — mapowanie zanieczyszczeń i wyznaczanie granic obszarów
- Ręczny, lekki, wodo- i pyłoszczelny
gc-ms
ICP-MS2000
Spektrometr mas ze sprzężeniem indukcyjnym plazmy (ICP-MS) do analizy mikro-, śladowej i superśladowej większości pierwiastków — niskie granice wykrywalności i szeroki zakres dynamiczny.
- Oznaczanie większości pierwiastków układu okresowego
- Granice wykrywalności na poziomie ppt
- Szeroki, wielorzędowy zakres dynamiczny
- Proste widma i niewielkie interferencje
Co przygotować do doboru aparatury?
Opisz matrycę — glebę, wodę, żywność lub powietrze — wymagane pierwiastki albo związki, stężenia i granice oznaczalności. Podaj sposób przygotowania próbki, stosowaną procedurę i liczbę analiz. Wskaż, czy potrzebujesz przesiewu terenowego, monitoringu czy badania laboratoryjnego.
Pytania o dobór i pomiar
Czy ręczny XRF wystarczy do każdego badania metali ciężkich?
Nie. Może wspierać przesiew odpowiednich próbek, np. gleby, ale wymagania dla niskich stężeń w wodzie lub żywności mogą wymagać innej techniki i przygotowania laboratoryjnego.
Od czego zależy granica oznaczalności?
Od pierwiastka, matrycy, przygotowania próbki, konfiguracji aparatu i procedury. Deklaracji dla jednego materiału nie należy automatycznie przenosić na wszystkie próbki.